प्रोग्रेसिभ लेन्स भनेको एक यस्तो विशेष चस्माको लेन्स हो जसले टाढा, नजिक र बिचको दूरी एकैचोटी सफा देख्न सहयोग पुर्याउँछ। यो बाइफोकल वा ट्राइफोकल चस्मा जस्तै भए पनि, यसमा कुनै पनि छुट्टाछुट्टै रेखा (line) देखिँदैन।
यसलाई प्रायः “लाइनरहित मल्टिफोकल” चस्मा पनि भनिन्छ।
प्रोग्रेसिभ लेन्स (Progressive Lens) लाई ‘नोट-बाइफोकल’ वा ‘लाइनरहित मल्टिफोकल’ लेन्स पनि भनिन्छ। सन् १९५९ मा फ्रान्सेली इन्जिनियर बर्नार्ड मैतेनाजले Essel कम्पनीमार्फत Varilux नामक पहिलो प्रोग्रेसिभ लेन्स निर्माण गर्नुभयो। Varilux ले दृष्टिशक्ति सुधारमा ठूलो क्रान्ति ल्यायो र Essel र Silor कम्पनीहरू सन् १९७२ मा Essilor बनेपछि यसको विश्वव्यापी उत्पादन र प्रवर्द्धन सुरु भयो।
प्रोग्रेसिभ लेन्सले कसरी काम गर्छ?
प्रोग्रेसिभ लेन्सहरूको सतह aspheric design मा आधारित हुन्छ। यसको अर्थ, लेन्सको शक्ति (optical power) माथिबाट तलसम्म क्रमशः परिवर्तन हुन्छ। लेन्स सतहमा कुनै देखिने रेखा नहुँदा, आँखाले स्वाभाविक रूपमै ध्यान केन्द्रित गर्न सक्छ। यही कारणले गर्दा यसलाई progressive भनिन्छ — पावर क्रमशः बढ्ने!
नयाँ प्रयोगकर्तालाई सुरुमा केही अप्ठ्यारो महसुस हुन सक्छ, विशेषगरी साइड भागमा केही “blur” वा “swim effect” अनुभव गर्न सकिन्छ। तर मस्तिष्कले (visual cortex) लेन्सको भिन्न क्षेत्रलाई चिन्न सिक्छ, जसले गर्दा केही दिनमै सहज अनुभव हुन्छ।
प्रयोगकर्ताको आवश्यकताअनुसार प्रोग्रेसिभ लेन्सको छनोट
यहाँ विभिन्न प्रयोगकर्ता प्रोफाइलका लागि सिफारिस गरिएका प्रोग्रेसिभ लेन्सका प्रकार र तिनका विशेषताहरू दिइएको छ:
| प्रयोगकर्ता प्रोफाइल | सिफारिस हुने लेन्स प्रकार | विशेषता |
| शिक्षक वा लेखक | Premium Progressive Lens | पढ्न, लेख्न, टाढा हेर्न – सबैतिर स्पष्टता र सहजता |
| कम्प्युटर प्रयोगकर्ता | Occupational/Office Progressive | मध्यम र नजिकको दूरी स्पष्ट, कम्प्युटर र पढाइ अनुकूल |
| ४०+ वर्ष, सादा प्रयोगकर्ता | Standard Progressive Lens | बजेटमैत्री, सामान्य टाढा–नजिक दृष्टिका लागि पर्याप्त |
| ड्राइभर वा हिँडडुल धेरै गर्ने | Ground-View Progressive | तल हेर्दा (जस्तै सीढी वा सडक) दृष्टि distortion कम |
| स्टाइलिश फ्रेम चाहने | Short Corridor Progressive | Compact frame सँग मिल्ने, मध्यम र near स्पष्ट |
| Outdoor काम गर्ने | Transition Progressive | घाममा रंग परिवर्तन, Sunglass + vision correction |
ग्राहक अनुभव कथा: सरोज खत्रीको अनुभव
सरोज खत्री, ४५ वर्ष, पोखराका एक शिक्षकले आफ्नो अनुभव यसरी बताउनुभयो:
“पहिले बाइफोकल चस्मा लगाउँदा पढ्न सजिलो त हुन्थ्यो, तर विद्यार्थीहरूलाई हेरिरहँदा आँखाले तलमाथि Adjust गर्नुपर्थ्यो। नयाँ प्रोग्रेसिभ चस्मा लिएपछि मलाई अचम्म लाग्यो नि ,कस्तो स्वाभाविक रूपमा हेरियो ! न लेख्दा गाह्रो, न टाढा हेर्दा झंजट । कम्प्युटर चलाउदा पनि सजिलो भयो। अब म मेरा साथी शिक्षकहरूलाई पनि यही सिफारिस गर्छु। खासगरी स्पेसल फिटिंगले पढाउदा ,कम्प्युटरमा काम गर्दा आराम दियो।”
प्रोग्रेसिभ लेन्स विशेष प्रविधिमा आधारित हुने भएकाले यसको सही नाप, मापन, र फिटिङ अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। यसकारण, यस्तो चस्मा बनाउँदा वा छनौट गर्दा अनुभवी र तालिम प्राप्त Optician सँग मात्र परामर्श गर्न सुझाव दिइन्छ। सही मापन र सल्लाहबिना बनाइएका प्रोग्रेसिभ चस्माबाट दृष्टि बिग्रन सक्ने सम्भावना हुन्छ।
प्रोग्रेसिभ लेन्सको बारेमा थप जानकारी चाहिएमा सोध्न सक्नुहुन्छ।
सम्पर्क:
इमेल:anilsaud80@drishtik
whatsapp:9868790192
